Vogelrubriek Dian: De velduil
Ze worden inmiddels alweer regelmatig in het veld gezien, tijdens of na maai werkzaamheden, op jacht naar muizen.
De velduil is een uil van het open terrein en geeft de voorkeur aan moerassige gebieden. De velduil is een dag actieve uil, dit houdt in dat ze ook overdag aan het jagen zijn, in tegenstelling tot de kerkuil. De soort is als broedvogel zeldzaam geworden. Enkele keren hebben ze in ANLb-beheer gebroed, helaas het afgelopen jaar niet. ’s Winters zijn er soms kleine invasies van velduilen die vanuit Noord- en Noordoost Europa naar Nederland komen om hier te overwinteren.
Herkenning
Velduilen zijn licht geelbruin, de bovenkant van de vleugels hebben een grof patroon en donkere vlekken. Dit zorgt voor een goede camouflage op de grond. De onderkant is erg licht witgeel met donkere vlekken. Ook de poten en tenen van de velduil hebben veren. Ze lijken ook wel wat op ransuilen, maar hebben veel kortere oorpluimen en gele ogen.
Wist je dat je alle dag-actieve uilen kan herkennen aan de lichte ogen? Zoals de ransuil, velduil, steenuil en oehoe. Alle nacht-actieve uilen hebben volledig donkere ogen zoals de kerkuil en bosuil.
Leefgebied
De velduil leeft graag in een open terrein met een lage vegetatie en dekkingsmogelijkheden. Vaak zie je ze in vochtige, moerasachtige gebieden of open duinlandschappen met vochtige plekken. Daarnaast komen ze ook voor op boerenland, zoals op akkerland of in grasland, soms broeden ze hier ook in. Velduilen vestigen zich soms onverwacht waar het voedselaanbod hoog is. Als er een muizenpiek is, dan is de kans groter dat er velduilen in Nederland gaan broeden. De broedperiode is van april tot en met augustus, ze leggen 4 tot 10 eieren en de broedtijd (tot en met het uitvliegen) is 60 dagen. Na ca. 26 dagen broeden komen de jongen uit hun ei en vanaf 11-17 dagen oud, gaan ze flink aan de wandel vanaf het nest, soms tot wel 100 meter. Het vinden van een nest is erg moeilijk, zelfs met drones.
Voedsel
Velduilen eten met name woelmuizen, zoals veldmuizen of aardmuizen. Als er te weinig muizen zijn, dan kan de velduil ook wel overstappen op kleine zoogdieren of kleine vogels.
De velduil in agrarisch natuurbeheer
De velduilen maken regelmatig gebruik van het natuurbeheer om te jagen op muizen of bijvoorbeeld om te rusten in een wintervoedsel akker. Het kan ook voorkomen dat een velduil broedt in de weidevogelgebieden of in de aangrenzende kruidenrijke graslandgebieden. Zo was het afgelopen jaar een goed muizen jaar, en hebben er tientallen velduilen gebroed op het Friese land. In 2023 was het bij ons in het gebied ook raak en heeft er ook een velduil gebroed in Agrarisch Natuurbeheer. Jonge velduilen zijn erg kwetsbaar en vooral in intensief beheerd grasland vanwege het regelmatig maaien van het gras. Het is daarom heel belangrijk en fijn dat er vrijwilligers actief zijn om langere periodes te observeren om zo hopelijk een broedgeval op tijd te ontdekken!